January 19, 2022

ԼՂՀ ՀՌՉԱԿԱԳԻՐԸ:ԼՂՀ ժողովրդի խաղաղության և ազատ զարգացման իրավունքի մասին:Նախագիծ.Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային Ժողովը.-ДЕКЛАРАЦИЯ НКР

հայտարարելով   Լեռնային Ղարաբաղի զինված հակամարտության խաղաղ և արդարացի կարգավորմանը  միտված  լինելու մասին,
հիմնվելով   միջազգային իրավունքի նորմերի վրա, ներառյալ այն նորմերը, որոնք վերաբերվում են մարդու իրավունքներին և հիմնարար ազատություններին,
հաշվի առնելով   Եվրոպական պառլամենտի՝ 2010 թվականի մայիսի 20-ի N 2216 բանաձևը և 2010 թվականի հունիսի 26-ին Մուսկոկում (Կանադա) արված Ռուսաստանի, ԱՄՆ և Ֆրանսիայի նախագահների համատեղ հայտարարությունը,
նշելով, որ  Լեռնային Ղարաբաղի հայերի ազգային ազատագրական պայքարի նպա-տակն ի սկզբանե մարդու իրավունքների և հիմնական ազատության իրականացումն է,
համարելով, որ ղարաբաղյան հակամարտության ողջ ընթացքում մարդու իրավունքների բոլոր խախտումների վերականգնումը կամ փոխհատուցումը այդ հակամարտության կարգավորման գլխավոր խնդիրն է,
բացառելով   հակամարտության այնպիսի կարգավորման հնարավորությունը, որում առկա են հակամարտության հետևանքով ոտնահարված մարդու իրավունքներին վերաբերող խնդիրների նկատմամբ ընտրովի մոտեցումները,
նպատակ ունենալով  Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության դիրքորոշումը ղարաբաղյան հակամարտության  կարգավորման հիմնական սկզբունքների մասին իրազեկել համաշխարհային հանրությանը,
                   
ընդունում է ԼՂՀ  ժողովրդի խաղաղության և ազատ զարգացման իրավունքի մասին հռչակագիրը.
                   
1. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (ԼՂՀ) ինքնիշխան ժողովրդավա-րական պետություն է, Խորհրդային Միության իրավահաջորդն է նախկին Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի ԼՂԻՄ-ի և Շահումյանի շրջանի տարածքներում։ ԼՂՀ պետական ինքնիշխանության աղբյուրը նախկին ԽՍՀՄ քաղաքացիների՝ այդ տարածքների բնիկ ազգաբնակչության կամքն է, արտահայտված հանրաքվեի միջոցով 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ ԼՂՀ-ի պետական անկախության մասին հռչակագիրը, ընդունված 1992 թվականի հունվարի 6-ին ԼՂՀ Գերագույն Խորհրդի կողմից, համապատասխանում է միջազգային իրավունքին և Խորհրդային Միության օրենսդրությանը: ԼՂՀ պետական սահմանները կարող են փոփոխվել միջազգային  իրավունքին համապատասխան, խաղաղ ճանապարհով և համաձայնությամբ: ԼՂՀ Սահմանադրության համաձայն,  մինչև Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական տարածքի ամբողջականության վերականգնումը և սահմանների ճշգրտումը հանրային իշխանությունն իրականացվում է այն տարածքում, որը փաստացի գտնվում է ԼՂՀ իրավազորության ներքո: 
 
2. Ադրբեջանի Հանրապետության պետական ինքնիշխանությունը հռչակվել է իրավունքի գերակայության սկզբունքին հակառակ: Ադրբեջանի Հանրապետության իշխանություններն  ինքնակամ զրկել են նախկին ԽՍՀՄ քաղաքացիներին  իրենց  քաղաքացիությունից, խախտել են նրանց քաղաքացիական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները, այդ թվում նաև` ԽՍՀՄ օրենսդրությամբ պահպանված` ԼՂԻՄ ազգաբնակչության իրավունքը` ինքնուրույն որոշելու իր պետա-իրավական կարգավիճակը: Ադրբեջանի Հանրապետության իշխանությունները զրկել են Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդին  իրենց ինքնորոշման իրավունքը իրացնելու հնարավորությունից, չեղյալ են համարել ԼՂԻՄ ինքնավարությունը, շրջափակել են Լեռնային Ղարաբաղը և ուժ են գործադրել   իր ազատության և անկախության համար պայքարող ազգաբնակչության   նկատմամբ։ 
 
3. Ադրբեջանի Հանրապետությունը պատասխանատվություն է կրում Լեռնային Ղարաբաղի  շրջափակման, խաղաղ բնակչության վրա զինված հարձակումների,  բնակավայրերի  հրետանային գնդակոծումների  և օդային  ռմբակոծումների, ԼՂՀ տարածքի մի մասի   բռնազավթման և ազգաբնակչության տեղահանման, ինչպես նաև` այլ ռազմական հանցագործությունների համար, որոնց հետևանքով զոհվել է ավելի քան երկու  հազար խաղաղ բնակիչ,  իսկ  իրենց տներից զրկված մարդկանց թիվը անցնում է 60 հազարի սահմանը : Զինված հակամարտության սկզբնական փուլում, ժողովուրդների միջև խաղաղության  պահպանման համար պատասխանատու միջազգային կազմակերպությունների անգործության պայմաններում, ԼՂՀ ինքնապաշտպանությունը եղել է երկրի խաղաղ բնակչության կյանքի և ազատության պաշտպանության միակ միջոցը:
 
Շրջափակման վերացման, ագրեսիայի կասեցման և Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղ բնակչության անվտանգության  ապահովման համար  ԼՂՀ զինված ուժերը  ստիպված էին իրենց վերահսկողության տակ վերցնել  Լեռնային Ղարաբաղի հարակից  տարածքները։  
 
Ադրբեջանի Հանրապետությունը՝ անտեսելով  միջազգային իրավունքի նորմերը և ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդի  պահանջները բռնել  էր զինված հակամարտության ընդլայնման ուղին: ԼՂՀ և Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի համատեղ գործողությունները հարկադրեցին  Ադրբեջանի Հանրապետությանը դադարեցնել ագրեսիան  և կնքել գործող հրադադարը:
 
4. Ադրբեջանի Հանրապետության ինքնիշխան իրավահավասարության  միջազգային ճանաչումը  իրականացվել է ի վնաս  Հելսինկյան Եզրափակիչ Ակտի, ինչպես նաև` Նոր Եվրոպայի համար Փարիզյան Խարտիայի և ԵԱՀԿ այլ փաստաթղթերի սկզբունքներին։ 
 
Ադրբեջանի Հանրապետության  լիիրավ մասնակցությունը ԵԱՀԿ-ին հակասում է մարդու իրավունքների, ժողովուրդների իրավահավասարության սկզբունքներին, ինչպես նաև խախտում է ԼՂՀ ժողովրդի` իր ճակատագիրը ազատ տնօրինելու  իրավունքը: 
 
Դա ստեղծել է Ադրբեջանի Հանրապետության համար հնարավորություն անտեսելու իր պատասխանատվությունը նախկին Ադրբեջանական ԽՍՀ հայ բնակչության նկատմամբ թույլ տված մարդու իրավունքների խախտումների վերացման համար,  ժխտելու ԼՂՀ ժողովրդի  ինքնորոշման և զարգացման իրավունքը, օրինական համարելու ռազմական ուժի կիրառումն ընդդեմ ԼՂՀ-ի և նրա տարածքների բռնազավթումը: Այս իրավիճակը լուրջ խոչընդոտ է հանդիսանում ԵԱՀԿ հովանու ներքո հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործում ջանքերի ներդրման ճանապարհին: Տվյալ իրավիճակի շնորհիվ  1994 թ. հաստատված հրադադարը Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից օգտագործվել է իր ռազմական հզորության աճի նպատակով, որն էլ իր հերթին այսօր հանգեցրել է պատերազմի վերսկսման վտանգի մեծացմանը:
 
5. Հակամարտության կարգավորումը ԵԱՀԿ հովանու ներքո պետք է հիմնվի  մարդու իրավունքների բոլոր խախտումների  ճանաչման հիման վրա, որոնք տեղի են ունեցել այդ հակամարտության ընթացքում և դրան նախորդած՝ 1988 թվականից սկսված ազգամիջյան լարվածության ժամանակ: Ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման սկզբունքի նկատմամբ հարգանքը՝ հանդիսանում է միջազգային հանրության պարտականություն, իսկ ինքնորոշման իրավունքի իրականացման մերժումը` մարդու իրավունքների խախտում: ԼՂՀ ժողովրդի նկատմամբ մինչ այժմ իրականացվող այդ  խախտման ճանաչումը և վերացումը հանդիսանում է ոչ միայն Ադրբեջանի Հանրապետության, այլ նաև` ԵԱՀԿ մնացած մասնակից պետությունների միջազգային պարտավորությունը:
 
6. Հակամարտության ամուր կարգավորումը պետք է ապահովի հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների համար  խաղաղ, անկախ և ազատ զարգացում: Այդ նպատակի իրականացումն անհնար է առանց միջազգային իրավունքի սկզբունքների պահպանմանը, որոնք են՝ 
 
– ուժ չգործադրելը կամ  ուժի միջոցով չսպառնալը, վեճերի խաղաղ կարգավորումը, 
մարդու իրավունքների հարգանքը, ժողովուրդների իրավահավասարության և սեփական ճակատագիրը տնօրինելու իրավունքը, պետությունների ինքնիշխան իրավահավասարությունը, ՄԱԿ Կանոնադրությանը համապատասխան` պետությունների միմյանց հետ համագործակցելու պարտականությունը:  Այս հանգամանքից ելնելով  հակամարտության խաղաղ կարգավորման անհրաժեշտ պայմաններն են.
 
– հակամարտության կարգավորման գործընթացում բոլոր կողմերի իրավահավասարությունը
– պատերազմի վերսկսման վտանգի լրիվ վերացումը
– Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նկատմամբ  Թուրքիայի և Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից տնտեսական  ճնշումների միջոցների վերացումը, 
– Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի Հանրապետությունների միջև, ինչպես նաև` Հայաստանի և Ադրբեջանի Հանրապետությունների միջև փախստականների, պետական սահմանների ճանաչման և պետությունների իրավահաջորդության հետ կապված այլ հարցերի շուրջ վեճերի խաղաղ լուծումը:
 
7. Վիճահարույց խնդիրների արդարացի լուծման համար հիմք է հանդիսանում  հակամարտության յուրաքանչյուր կողմի պատասխանատվության ճանաչումը.
– Ադրբեջանական և Հայկական ԽՍՀ-ներում  հայ և ադրբեջանցի նախկին ԽՍՀՄ քաղաքացիների անհատական և կոլեկտիվ քաղաքացիական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների վերականգնման կամ փոխհատուցման համար,
– այդ քաղաքացիների օրինական իրավունքների խախտման հետևանքով, իրենց   պատճառված վնասի հատուցման համար,
– խաղաղ բնակչության նկատմամբ  ուժի ապօրինի կիրառման և ռազմական հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի  հատուցման համար:
 
8. ԽՍՀՄ-ը հանդիսանում էր Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների Միջազգային Պակտի և  Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային  իրավունքների  Միջազգային Պակտի մասնակից-պետություն: Այդ Միջազգային Պակտերում ամրագրված մարդու իրավունքները և հիմնարար ազատությունները, ներառյալ ինքնորոշման իրավունքը, չէին կարող անհետանալ ֆեդերատիվ պետության փլուզման ժամանակ:
 
Ռուսաստանի Դաշնությունը,  որը ճանաչվել է միջազգային հանրության կողմից ԽՍՀՄ միջազգային իրավունքների և պարտավորությունների շարունակողը, պատասխանատվություն  է կրում  և համապատասխանաբար, կարևոր քաղաքական դեր  է խաղում  մինչ օրս նախկին ԽՍՀՄ քաղաքացիների նկատմամբ իրականացվող մարդու իրավունքների խախտումները ճանաչելու և դրանք վերացնելու հարցում: 
 
9. ԽՍՀՄ փլուզման ժամանակ  ժողովուրդների իրավահավասարության սկզբունքի և ինքնորոշման իրավունքի պահպանմանը հակառակ գործող և դրա հետևանքով մինչ օրս իրենց տարածքներում ամբողջ ժողովուրդը ներկայացնող կառավարություն չունեցող պետությունների ինքնիշխան իրավահավասարության, տարածքային ամբողջականության և սահմանների անխախտելիության ճանաչումը հանդիսանում է Հելսինկյան Եզրափակիչ Ակտի սկզբունքների խախտում:  ԵԱՀԿ-ն պատասխանատվություն է կրում  միջազգային իրավունքի  խախտումների վերացման համար, որոնք մինչ օրս խոչընդոտում են ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի իրականացմանը, ինչպես նաև, նպաստում են պատերազմի վերսկսման վտանգի մեծացմանը:
 
10. ԼՂՀ ժողովուրդը ունի խախաղության և ազատ զարգացման իրավունք։ Այդ իրավունքը նա պաշտպանել է զինված պայքարում, հաղթահարելով բոլոր դժվարությունները և զրկանքները, որոնք հանդիպել են նրա ճանապարհին։ ԼՂՀ  ժողովրդի արդարացի պահանջը ԵԱՀԿ-ի մասնակից-պետություններին՝  հարգել իր մարդու իրավունքները, ճանաչել և վերացնել իր հանդեպ թույլ տրված մարդու իրավունքների խախտումները, հիմնվում է միջազգային իրավունքի նորմերին։ Լեռնայի Ղարաբաղի հակամարտության արդարացի լուծման հիմքը, հայկական և ադրբեջանական ժողովուրդների ազատ զարգացման  հենարանը հանդիսանում է ԼՂՀ-ի պետական ինքնիշխանության լեգիտիմության  միջազգային ճանաչումը։

lragir.am

ДЕКЛАРАЦИЯ НКР

О праве народа НКР на мир и свободное развитие
 
ПРОЕКТ
 
Национальное собрание Нагорно-Карабахской Республики,
 
заявляя о своей приверженностимирному и справедливому урегулированию нагорно-карабaхского вооружённого конфликта,
опираясь на нормы международного права, включая все те, которые касаются прав человека и основных свобод,
принимая во внимание резолюцию Eвропейского парламента N 2216 от 20 мая 2010 года и заявление президентов России, США и Франции по Нагорному Карабаху от 26 июня 2010 года, сделанное в Мускоке, Канада,
отмечая, что целью национально-освободительной борьбы армян Нагорного Карабаха,  изначально являлась реализация прав человека и основных свобод, 
полагая, что восстановлениe или компенсация всех нарушенных во время нагорно-карабахского конфликта прав человека является главной задачей его урегулирования, 
исключая возможность урегулирования конфликта на основе применения избирательных подходов к проблеме прав человека, нарушенных в результате конфликта,
имея цель довести до сведения мирового сообщества позицию Нагорно-Карабахской Республики по основным принципам урегулирования нагорно-карабахского конфликта,  
 
принимает декларацию о праве народа НКР на мир и свободное развитие 
 
1. Нагорно-Карабахская Республика (НКР) является суверенным демократическим государством, правопреемником Союза ССР на территории НКАО и Шаумянского района бывшей Азербайджанской ССР. Источником государственного суверенитета НКР является воля граждан бывшего Союза ССР, коренного населения этой территории, выраженная на референдуме 10 декабря 1991 года. Декларация государственной независимости НКР, принятая 6 января 1992 года Верховным Советом НКР, соответствует международному праву и законодательству Союза ССР. Государственные границы НКР могут изменяться, в соответствии с международным правом, мирным путём и по договорённости. Согласно конституции НКР, до восстановления целостности её государственной территории и уточнения границ публичная власть осуществляется на территории, фактически находящейся под юрисдикцией НКР.   
            
2. Государственный суверенитет Азербайджанской Республики был провозглашён вопреки принципу верховенства права. Власти Азербайджанской Республики произвольно лишили граждан бывшего Союза ССР своего гражданства, нарушили их гражданские, экономические, социальные и культурные права, в том числе сохранённое законодательством Союза ССР право населения НКАО самостоятельно решить вопрос своего государственно-правового статуса. Власти Азербайджанской Республики отказали народу Нагорного Карабаха в реализации его права на самоопределение, отменили автономию НКАО, блокировали Нагорный Карабах и применили силу против его населения, борющегося за свою свободу и независимость.
                        
3. Азербайджанская Республика несет ответственность за установление блокады Нагорного Карабаха, вооруженные нападения на мирное население, артобстрелы и бомбардировки с воздуха населённых пунктов, захват силой части территории НКР и изгнание проживавшего там населения, а также за другие совершённые военные преступления, в результате которых более двух тысяч мирных жителей было убито, более 60 тысяч человек лишились своих домов. На начальной стадии вооруженного конфликта, в условиях бездействия международных организаций, ответственных за сохранение мира между народами, самооборона НКР была единственным способом защиты жизни и свободы мирного населения своей страны.
 
Для преодоления блокады, пресечения агрессии и обеспечения безопасности мирного населения вооруженные силы НКР были вынуждены взять под свой контроль территории, прилегающие к Нагорному Карабаху.  Азербайджанская Республика, игнорируя нормы международного права и требования Совета безопасности ООН, шла по пути эскалации вооруженного конфликта. Совместные действия вооруженных сил НКР и Республики Армения  принудили Азербайджанскую Республику прекратить агрессию и заключить существующее перемирие.
 
4. Международное признание суверенного равенства Азербайджанской Республики было осуществлено в ущерб принципам хельсинкского Заключительного Акта, Парижской хартии для новой Европы и других документов ОБСЕ. Полноправное участие Азербайджанской Республики в ОБСЕ противоречит принципам уважения прав человека, равноправия народов и нарушает правo народа НКР свободно распоряжаться своей судьбой. Это создало для Азербайджанской Республики возможность игнорировать свою ответственность за исправление нарушений прав человека, которые были допущены в отношении армянского населения бывшей Азербайджанской ССР, отрицать право на самоопределение и развитие народа НКР, считать законным применение против НКР военной силы и оккупацию её территории. Такое положение представляeт собой серьезное препятствие на пути прилагаемых усилий по урегулированию конфликта под эгидой ОБСЕ. Благодаря этому положению установленное в 1994 году перемирие было использовано Азербайджанской Республикой для наращивания своей военной мощи, которое привело сегодня к усилению угрозы возобновления войны.
 
5. Урегулирование конфликта под эгидой ОБСЕ должно опираться на признание всех нарушений прав человека, допущенных в результате конфликта и предшествующей ему межнациональной напряженности начиная с 1988 года. Уважение принципа равноправия и самоопределения народов является обязательством международного сообщества, отказ в реализации права на самоопределение  –  нарушением прав человека. Признание и исправление этого действующего до сих пор нарушения, допущенного в отношении народа НКР, является международным обязательством не только Азербайджанской Республики, но и всех остальных государств-участников ОБСЕ. 
 
6. Прочное урегулирование конфликта должно обеспечить азербайджанскому и армянскому народам возможность мирного, независимого и свободного развития. Достижение этой цели невозможно без соблюдения принципов международного права, таких как: неприменение силы или угрозы силой, мирного урегулирования споров, уважение прав человека, равноправия и права народов распоряжаться своей судьбой, суверенного равенства государств, обязанности государств сотрудничать друг с другом в соответствии с Уставом ООН. В силу этого, необходимыми условиями для мирного урегулирования конфликта являются:
– равноправие всех сторон в урегулировании конфликта,  
– полное устранение угрозы возобновления войны,
– устранение мер экономического принуждения, действующих в отношении Республики Армения и Нагорно-Карабахской Республики со стороны Турции и Азербайджанской Республики,
– мирное разрешение споров между Нагорно-Карабахской и Азербайджанской Республиками, между Республикой Арменией и Азербайджанской Республикой по вопросам  беженцев, признания границ и другим вопросам, связанным с правопреемством государств.
            
7. Основой для справедливого решения спорных вопросов является определение ответственности каждой стороны в конфликте:
– за восстановление или компенсацию нарушенных в Азербайджанской и Армянской ССР индивидуальных и коллективных гражданских, экономических, социальных и культурных прав граждан бывшего Союза ССР армянской и азербайджанской национальности,
– за возмещение ущерба, причинённого этим гражданам, нарушением их законных прав,
– за возмещение ущерба, причиненного незаконным применением силы и военными преступлениями против мирного населения.
 
8. Союз ССР являлся государством-участником Международного Пакта о гражданских и политических правах, Международного Пакта об экономических, социальных и культурных правах. Закреплённые в этих Международных Пактах права человека и основные свободы, включая право на самоопределение, не могли исчезнуть во время распада федеративного государства. Российская Федерация, признанная международным сообществом продолжателем международных прав и обязательств Союза ССР, несёт ответственность и, соответственно, играет важную политическую роль в вопросе признания и исправления действующих до сих пор нарушений прав человека, допущенных в отношении граждан бывшего Союза ССР. 
            
9. Признание суверенного равенства, территориальной целостности и нерушимости границ тех государств, которые действовали во время распада Союза ССР вопреки соблюдению принципа равноправия и самоопределения народов и, вследствие этого, до сих пор не имеют правительства, представляющего весь народ, принадлежащий к данной территории, являются нарушениями принципов Хельсинкского Заключительного Акта. ОБСЕ несет ответственность за исправление нарушений международного права, которые до сих пор препятствуют реализации народами их права на самоопределение, а также, способствуют усилению угрозы возобновления войны.
 
10. Народ Нагорно-Карабахской Республики имеет право на мир и свободное развитие. Он защитил это право в вооружённой борьбе, преодолевая все трудности и лишения, которые возникли на его пути. Справедливое требование народа НКР к государствам-участникам ОБСЕ уважать его права человека, признать и исправить, допущенные по отношению к нему нарушения прав человека, опирается на нормы международного права. Международное признание легитимности государственного суверенитета НКР является фундаментом справедливого урегулирования нагорно-карабахского конфликта, основой для прочного мира и свободного развития армянского и азербайджанского народов.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


4/AAB0Q2qi2hC5WMFScWsapOW0d1ypdvjHSDFgUciTQjW7ImoDTCNLGO4