December 1, 2021
News Ticker

ՀՅԴ-ն ունի երկու ճանապարհ՝ կա՛մ քաղաքական ինքնասպանություն, կա՛մ ինքնամեկուսացում

Մեր զրուցակիցն է քաղաքագետ, Փարիզի քաղաքագիտության կենտրոնի փորձագետ Կայծ Մինասյանը

Õ–Ö€Õ¡Õ¶Õ½Õ«Õ¡ÕµÕ« Õ¶Õ¡Õ­Õ¡Õ£Õ¡Õ° Ô·Õ´Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ¥Õ¬ Õ„Õ¡Õ¯Ö€Õ¸Õ¶Õ¨ Õ¦Õ¸Ö€Õ¡Õ¯ÖÕ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¶Õ¡Õ´Õ¡Õ¯ Õ§ Õ°Õ²Õ¥Õ¬ Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ« Õ¾Õ¡Ö€Õ¹Õ¡ÕºÕ¥Õ¿ Õ†Õ«Õ¯Õ¸Õ¬ Õ“Õ¡Õ·Õ«Õ¶ÕµÕ¡Õ¶Õ«Õ¶Õ¶Õ·Õ¥Õ¬Õ¸Ö€ Õ–Ö€Õ¡Õ¶Õ½Õ«Õ¡Õ¶ ÕºÕ¡Õ¿Ö€Õ¡Õ½Õ¿ Õ§ Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ«Õ¶ Õ¿Ö€Õ¡Õ´Õ¡Õ¤Ö€Õ¥Õ¬ 50-60 Õ´Õ«Õ¬Õ«Õ¸Õ¶ Õ¥Õ¾Ö€Õ¸ Ö…Õ£Õ¶Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¸Ö€Õ¨ Õ·Õ¡Õ¿ Õ¯Õ¡Ö€Ö‡Õ¸Ö€ Õ§ Õ¿Õ¶Õ¿Õ¥Õ½Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ³Õ£Õ¶Õ¡ÕªÕ¡Õ´Õ¨ Õ°Õ¡Õ²Õ©Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€Ô»Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¥Ö„ Õ£Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ´Õ«Õ¶Õ¹Õ¸ÕžÖ‚ Õ°Õ«Õ´Õ¡Õ«Õ¶Õ¹Õ¸ÕžÕ¾ Õ§Ö€ Õ°Õ«Õ´Õ¡ Õ¯Õ¡Ö€Ö‡Õ¸Ö€ Õ¡ÕµÕ½ Õ¸Ö‚Õ²Õ¥Ö€Õ±Õ¨Ö‰

Նախագահ Մակրոնի և վարչապետ Փաշինյանի միջև հարաբերությունները գերազանց են: Հայաստանը հիմա բարդ փուլում է, որտեղ փորձարկում է պետության կարողությունները` դիմակայելու կորոնավիրուսի այս տեսակ աղետին: Երկկողմ համագործակցությունը ուժեղ է: Պատճառ չկա զարմանալու Ֆրանսիայի կողմից Հայաստանին ցուցաբերվող այս օգնությունից:

ÕŠÕ¡Ö€Õ¸Õ¶ Õ„Õ«Õ¶Õ¡Õ½ÕµÕ¡Õ¶Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¥Ö„ Õ£Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ´ Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ´ Õ¿Õ¥Õ²Õ« Õ¸Ö‚նեցող Õ¶Õ¥Ö€Ö„Õ¡Õ²Õ¡Ö„Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¦Õ¡Ö€Õ£Õ¡ÖÕ¸Ö‚Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ¨Õ´Õ¡Õ½Õ¶Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¡ÕºÕ¥Õ½ Ô²Õ€Ô¿Õ€Õ…Ô´Õ€Õ¡ÕµÖ€Õ¥Õ¶Õ«Ö„ Õ¯Õ¸Ö‚սակցությունների՝ Õ½Õ¡Õ°Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¤Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Ö€Õ£Õ¨ Õ¸Õ¿Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ°Õ¥Õ¿ Õ¯Õ¡ÕºÕ¾Õ¡Õ® Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Õ­Õ¡Õ¦Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ¤Õ«Õ´Õ¥Õ¬Õ¨Ö‰

ÔµÖ€Õ¯Õ¸Ö‚ Õ´Õ¥Õ¯Õ¶Õ¡Õ¢Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ¸Ö‚Õ¶Õ¥Õ´. Õ©Õ¡Õ¾Õ·ÕµÕ¡ հեղափոխությունից Õ°Õ¥Õ¿Õ¸ Սահմանադրական Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ¶Õ« Õ¯Õ¡Õ¦Õ´Õ« ÖƒÕ¸ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¡Õ¶ հարցում դրսևորվեց Õ¤Õ¡Õ¶Õ¤Õ¡Õ²Õ¯Õ¸Õ¿Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶: 2018 Õ©Õ¾Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ« գարնանից Õ†Õ«Õ¯Õ¸Õ¬ Õ“Õ¡Õ·Õ«Õ¶ÕµÕ¡Õ¶Õ¨ ÕºÕ¥Õ¿Ö„ Õ§ ÕºÕ¡Õ°Õ¡Õ¶Õ»Õ¥Ö€ Սահմանադրական Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ¶Õ« Õ¬Õ¸Ö‚Õ®Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ´Õ¨, Õ¸Ö€Õ¨, Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥Õ½ Õ£Õ«Õ¿Õ¥Õ¶Ö„, Õ¡Õ´Õ¢Õ¸Õ²Õ»Õ¸Õ¾Õ«Õ¶ կոռումպացված Õ§Ö€ 23 Õ¿Õ¡Ö€Õ¾Õ¡ Õ­Õ¡Ö€Õ¤Õ¡Õ­Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Ö‡ Õ¡Õ¶Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Õ¶Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¡Ö€Õ¤ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Ö„Õ¸Ö‚Õ´: Õ€Õ«Õ¶ Õ¼Õ¥ÕªÕ«Õ´Õ« Õ¿Õ¡ÕºÕ¡Õ¬Õ´Õ¡Õ¶ ÕºÕ¡Õ°Õ«Õ¶ Õ©Õ¡Õ¾Õ·ÕµÕ¡ Õ°Õ¥Õ²Õ¡ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¨ ÕºÕ¥Õ¿Ö„ Õ§ Õ¬Õ¸Ö‚Õ®Õ¡Ö€Õ¥Ö€ Սահմանադրական Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ¶Õ¨, Ö„Õ¡Õ¶Õ« Õ¸Ö€ առանց  Õ¡ÕµÕ½ÕºÕ«Õ½Õ« Õ°Õ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« տապալման՝ Õ°Õ¥Õ²Õ¡ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ¹Õ¯Õ¡: Õ„Õ«Õ¶Õ¹Õ¤Õ¥Õ¼ Õ¥Ö€Õ¯Õ¸Ö‚ Õ¿Õ¡Ö€Õ« անց Õ©Õ¡Õ¾Õ·ÕµÕ¡ Õ°Õ¥Õ²Õ¡ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶Õ¨ ÕºÕ¡Õ°Õ¡Õ¶Õ»Õ¸Ö‚Õ´ Õ§ Õ¬Õ¸Ö‚Õ®Õ¡Ö€Õ¥Õ¬ Սահմանադրական Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ¶Õ¨: Ô¿Õ¡ Õ¿ÕºÕ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¸Ö‚Õ¶, Õ¸Ö€ Õ¡ÕµÕ½ Õ¡Õ¼Õ¸Ö‚Õ´Õ¸Õ¾ Õ¡Õ·Õ­Õ¡Õ¿Õ¡Õ¶Ö„Õ¶ Õ¡Õ¾Õ¡Ö€Õ¿Õ¾Õ¡Õ® Õ¹Õ§:

Երկրորդ՝ ինչ վերաբերում է այս երեք կողմերի մերձեցմանը, սա թավշյա հեղափոխության արտացոլումն է, սա սպասվում է արդեն 2 տարի: Կա հին ռեժիմից ՀՅԴ-ն, որը խորը ճգնաժամի մեջ է և իր պատմության մեջ աննախադեպ իրավիճակում է գտնվում: Ոչ ոք չգիտի՝ արդյոք դուրս կգա՞ ճգնաժամից, թե ոչ, ի՞նչ իրավիճակ կլինի և ե՞րբ դուրս կգա։ ՀՅԴ-ն գաղափարների առումով «հնչակյանացավ»։ Սա նշանակում է, որ այլևս գաղափարներ չունի, այն Հայաստանում դարձել է գաղափարների անապատ և հրեշ։

ՀՅԴ-ն «ռամկավարացավ» նաև գործողությունների տեսանկյունից՝ խնձոր, շալվար, ֆետիշիզմ, այն անհետացավ Հայաստանի, Արցախի և քիչ-քիչ սփյուռքի քաղաքական կյանքից: Կա նաև ընդդիմադիր կուսակցություն ԲՀԿ-ն, որը հին ռեժիմից է և իր հիմնադրումից ի վեր բոլորովին կոռումպացված: Վերջապես, գոյություն ունի հետհեղափոխական «Հայրենիք» կուսակցությունը, որը նոր կուսակցություն է հայկական ավանդական հետխորհրդային մոդելում: Այս երեք կուսակցությունների միջև ընդհանուր կետն այն է, որ նրանք Ռուսաստանն են փնտրում առաջ շարժվելու համար:

Ô¸Õ¶Õ¤Õ°Õ¡Õ¶Ö€Õ¡ÕºÕ¥Õ½ Ô´Õ¡Õ·Õ¶Õ¡Õ¯ÖÕ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¡Õ¯Õ¿Õ«Õ¾Õ¡ÖÕ¸Ö‚Õ´Õ¨ Ö‡ Õ°Ö€Õ¡ÕªÕ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« ÕºÕ¡Õ°Õ¡Õ¶Õ»Õ¨ Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¥Ö„ Õ£Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ´Ö‰ Ô±Ö€Õ¤ÕµÕ¸Ö„ Õ¶Ö€Õ¡Õ¶Ö„ Õ¯Õ¡Ö€Õ¸ÕžÕ² Õ¥Õ¶ Õ°Õ¡Õ»Õ¸Õ²Õ¥Õ¬Ö‰

Ներկայումս ես չեմ տեսնում, թե ինչպես կարող է հաջողության հասնել այս «արտանետվող եռանկյունին»: Ստեղծված պայմաններում այս երեք ուժերը չեն կարող հասնել Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականին: Տարօրինակ բան է տեղի ունենում ՀՅԴ-ի շրջանակներում, կարծես Հրանտականի ղեկավարությունը (Բյուրոն և գերագույն մարմինը) բաժանված են երկու մասի. մի մասը պատրաստ է հրաժարվել հին ռեժիմից, իսկ մյուս մասը հավատարիմ է հին ռեժիմին:

ՀՅԴ-ի ներկայիս ճգնաժամը ճգնաժամ է «Հրանտական» հոսանքի շրջանակներում (ռևիզիոնիստ դաշնակ): Երբ ՀՅԴ-ի ղեկավարը կոչ է անում Նիկոլ Փաշինյանին համագործակցել, այլ դաշնակցական ձայներ են բարձրանում, որոնք դատապարտում են Նիկոլ Փաշինյանին: ՀՅԴ-ն փակուղու առջև է, որովհետև մի կողմից չի ցանկանում հարմարվել, քանի որ դա նշանակում է փոխվել, իսկ փոխվել նշանակում է քաղաքական ինքնասպանություն գործել՝ հաշվի առնելով ՀՅԴ-ի կոալիցիոն կառավարման տարիներին եղած ռիսկերը: Մյուս կողմից ոչինչ չփոխելու դեպքում ՀՅԴ Բյուրոն սառեցված է, անզոր և դատապարտված է ինքնաչեզոքացման: Ամփոփելով ասեմ, որ ՀՅԴ-ն ունի երկու ճանապարհ՝ կա՛մ քաղաքական ինքնասպանություն, կա՛մ ինքնամեկուսացում:

ÕŠÕ¡Ö€Õ¸Õ¶ Õ„ինասյանՍԴ Õ­Õ¶Õ¤Ö€Õ« Õ¯Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ´Õ¡Õ¶ Õ«Õ·Õ­Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Ö„Õ¡ÕµÕ¬Õ¥Ö€Õ¨ Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¥Ö„ Õ£Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ´Ö‰ ÕÔ´ Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ½ÕºÕ¡Õ¼Õ¶Õ¸Ö‚Õ´ Õ¥Õ¶ Õ¤Õ«Õ´Õ¥Õ¬ Õ„Ô»ÔµÔ´ Ö‡ Õ¡ÕµÕ¬Õ¶Ö‰

Ստեղծված իրավիճակում ես չեմ տեսնում, թե ինչպես կարելի է դուրս գալ այս ճգնաժամից: Ինստիտուցիոնալ շրջափակումը խորն է: Երկու լուծումները էլ սահմանափակ են. օրենսդրական ընթացակարգը ծագում է սահմանադրական օրենսդրությունը հարգելու հարցով: Իշխանության կողմից պասիվությունը պահպանում է Սահմանադրական դատարանը որպես հին ռեժիմի գողերի հանցակից: ՄԻԵԴ-ի ցանկացած միջամտություն չի հանգեցնի ոչ մի բանի: Լուծումը Հայաստանում է:

lragir.am

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


4/AAB0Q2qi2hC5WMFScWsapOW0d1ypdvjHSDFgUciTQjW7ImoDTCNLGO4