Rss Feed
Tweeter button
Facebook button
Technorati button
Reddit button
Myspace button
Linkedin button
Webonews button
Delicious button
Digg button
Flickr button
Stumbleupon button
Newsvine button
Youtube button
December 12, 2018

Հայաստան-Սփյուռք կապերի համար հարկավոր է նեղ իշխանական, նեղ կուսակցական և խմբակային շահերից դուրս, ազգային խոր գիտակցական մոտեցում. Կարո Հակոբյան

Հայաստան-սփյուռք կապերի, առկա խնդիրների մասին Hayacq.com-ը զրուցեց Եվրոպայի հայերի համագումարի նախագահ Կարո Հակոբյանի հետ:

-Պարոն Հակոբյան, ինչպե՞ս կգնահատեք Հայաստան-Սփյուռք համագործակցությունը: Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունները արդյո՞ք ճիշտ ուղղու վրա են: 
-ՀՀ-ի Անկախությունից անցել է ավելի քան քառորդ դար, սակայն Հայաստան-Սփյուռք կապերը իրականության մեջ, ես կասեի դեռ մնում են սաղմնային վիճակում:
Ստեղծվել է Սփյուռքի նախարարությունը, տեղի են ունեցել արդեն թվով վեց Հայաստան-Սփյուռք խորհրդաժողովներ, հանդիպումներ, միջոցառումներ… այդ ձեռնարկներն ու պարբերական հանդիպումները  իհարկե դրական են, բայց բուն հարցի հետ, որն է արմատական և խորքային մոտեցումը, կապ չունեն: Եթե չլիներ նույնիսկ Սփյուռքի նախարարությունը միևնույնն է տարեկան նույն չափի սփյուռքահայեր կայցելեին հայրենիք, նույն որակի մշակութային, մարզական և այլ նման միջոցառումներ՝ (գուցե առանց մեդալների ու պարգևների) տեղի կունենային: Նույն չափի բարեգործական բնույթի ներդրումներ և աջակցություններ կլինեին, քանի որ սփյուռքը իր բազմաբնույթ փոքր ու մեծ կառույցներով անկախ ամեն ինչից ըստ իր բնույթի ու ձկտումների կձեռնարկեր նման քայլեր:
Իշխանությունների դերը լավագույն պարագայում եղել է նման միջոցառումների համադրում՝ ոչ ավելին:
Հայաստան-Սփյուռք կապերի և համագործակցության վերաբերյալ հարկավոր է ավելի լայնախոհ և համապարփակ մոտեցում և ռազմավարություն, որը իսկական հնարավորություն կստեղծի միավորելու և համադրելու հայրենիքի ու սփյուռքի ողջ ներուժը՝ հանուն  հայրենիքի ամրապնդման և հզորացման, հանուն ողջ հայության բարգավաճման և հարատևության:
Ամեն շահից վեր այստեղ պակասում է գիտական, խորքային մոտեցումը:
Հարկավոր է, մի կողմից նեղ իշխանական, մյուս կողմից նեղ կուսակցական և խմբակային շահերից դուրս, ազգային խոր գիտակցական մոտեցում: Այնպես որ այս հարաբերությունները, հարկավոր է դնել ճիշտ ուղու վրա:  Այստեղ է, որ ես կասեի սայլը տեղից չի շարժվում և անընդհատ դոփում ենք տեղում:
-Ամենակարևոր հարցերը, խնդիրները որո՞նք են:
-Ամենահիմնականը իմ կարծիքով, առաջին հերթին իշխանությունների մոտ իսկական համագործակցության համար հեռանկարային ու հեռուն տանող ռազմավարություն մշակելն է: Սփյուռքը իշխանությունների համար, որքան էլ օր ու գիշեր բառբառեն Սփյուռքի մասին, իրականության մեջ չունի կարևրություն: Նրանց լոկ մտահոգում է Սփյուռքից՝ կներեք արտահայտությանս, այսպես ասած փող պոկելը, ուրիշ ոչինչ: Սփյուռքը օրենսդրորեն չունի ոչ խոսելու իրավունք և ոչ էլ գործելու, նրան վերապահված է լոկ հնազանդվելու, իհարկե սփյուռքի անվան տակ  ոմանք շատ լավ կատարում են հնազանդության այդ պարտքը և հետևում են բոլորիս հայտնի քծնելու քաղաքականությանը:
Գալով ամենակարևորին՝ իմ կարծիքով առաջին հերթին դա Հայաստանի համակողմանի զարգացման հարցն է բոլոր ոլորտներում, նշեմ միայն տնտեսական, քաղաքական և հասարակական խնդիրները, ժողովրդի բարեկեցության խնդիրը, եթե դրանք լուծված չեն, չեն լուծվի նաև Սփյուռքի խնդիրները:
-Ինչքանո՞վ է Հայաստան պետությունը  կատարում Հայաստան-Սփյուռք շահերի երաշխավորի դերը:
-Սփյուռքի շահերի խնդրում կասկածում եմ, որ Հայաստանը, ներկա պայմաններում, հնարավորություն ունենա ներկայանալ երաշխավորի դերում: Իհարկե երաշխավորումը լայն իմաստ ունի և այդ առումով Հայաստան պետությունը ինքնստինքյան այլ պետությունների մոտ կարող է ունենալ դրական ներգործություն: Հայաստանի հետ Սփյուռքի շարունակական շփումները բնականաբար անուրանալի և հզոր ազդակ են նրա ինքնության և հայապահպանման գործում:
-Որքանո՞վ ենք արդյունավետ օգտագործում Սփյուռքի ներուժը Հայաստանում:
-Այդ հսկայական ներուժի միայն մի չնչին մասն է արդյունավետ օգտագործվում: Սփյուռքը ունի հսկայական ներուժ և հնարավորություններ: Հարկավոր է Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններում նախ և առաջ իսկական վստահության մթնոլորտի ստեղծում, օրենսդրորեն երաշխավորված իրավունքների ու պատասխանատվությունների հստակ բնորոշում,  որից հետո միայն հնարավոր կլինի իրագործել և լուծել համապարփակ և համազգային բնութ ունեցող ծրագրեր, հարցեր:
-Խոսենք ձեր գործունեության մասին: Եվրոպայի հայերի համագումարը հիմնականում ի՞նչ գործունեություն է ծավալում:
-Եվրոպայի հայերի համագումարը  հիմնվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 27-28-ին Բրյուսելում կայացած հիմնադիր ժողովում: Հիմնադիր անդամներն են եղել 16 եվրոպական երկրներից ժամանած ներկայացուցիչներ և կազմակերպություններ: Այդ հիմնադիր համաժողովում ընտրվել եմ որպես կազմակերպության նախագահ և մինչ օրս կրում եմ այդ պատասխանատվությունը:
ԵՀՀ-ն իր ծրագրում ներկայացնում է գործունեության մի քանի հիմնական ուղղություններ:
Պաշտպանել և զարգացնել Եվրոպայում բնակվող հայության՝ հատկապես երիտասարդության ազգային, մշակութային և հասարակական շահերը:
Պայքարել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և դատապարտման  համար:
Զարգացնել Հայաստան-Սփյուռք կապերը:
Արծարծել Արցախի ազատագրման և ինքնորոշման հարցը միջազգային ատյաններում ու պայքարել հակահայկական երևույթների դեմ:
Աջակցել Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդավարացման և մարդու իրավունքների ամրապնդմանը:
-Իսկ մտավորական Կարո Հակոբյանը ի՞նչ գործունեություն է ծավալում:
-Թեպետ մասնագիտությամբ մաթեմաթիկոս և նոր տեխնոլոգիաների ու համակարգչային գիտությունների փորձագետ եմ, սակայն իմ տարերքը եղել է ու կա գրականությունը: Ցավոք, ստեղծագործությունների համար քիչ ժամանակ է մնում: Որքան կցանկանայի ստանձնած հասարակական-քաղաքական պատասխանատվություններս նվազագույնի հասցնել, որպեսզի ժամանակ ունենայի զբաղվելու գրականությամբ:
Բայց երբեմն հնարավոր է լինում այդ ընդմիջոցին ստեղծագործել:
Գրական առաջին փորձերը կատարել եմ Լիբանանում: Նախկինում խմբագրել եմ Չարենց օրացույցների շարքը, որոնք շարունակվեցին մի քանի տարի ևս Շվեդիայում, աշխատակցել եմ իրանական մամուլին: իմ մեջ միշտ էլ արթուն և էական է եղել մի կողմից Տերյանական երազանքն ու մեղեդին, մյուս կողմից Չարենցյան բոցավառ շունչը…
2000-ին Շվեդիայում լույս տեսավ «Գերված սրտեր» առաջին բանաստեղծական ժողովածուն:
2015 թվականին Շվեդ գրող հանգուցյալ Սթիգ Լյունդսթրյոմի, Արծվի Բախչինյանի հետ համատեղ աշխատությամբ, հայ գրքի տպագրության 500-ամյակի առթիվ, լույս տեսավ «Արարատի շուքի ներքո» (I Ararats skugga) ժամանակակից հայ բանաստեղծության անթոլոգիան՝ շվեդերենով:
Անտիպ պատմվածքների, պոեմների և բանաստեղծությունների մի շարք աշխատություններ կհրատարակվեն ոչ հեռու ապագայում, հերթականորեն, երբ անցնեմ թոշակի ու գտնեմ մի քիչ ավել ժամանակ:
-Հայապահպանության հիմքերի ամրապնդման հարցում մեծ է մշակույթի, լեզվի ու կրոնի դերը: Սփյուռքում ինչքանով է պաշտպանված հայկական մշակույթը, ինչպես է լուծվում հայկական կրթօջախներում առկա խնդիրները գլոբալիզացման դարաշրջանում:
-Աշխարհում ականատես ենք լինում արագընթաց, անհեռանկար ու կարծես աննպատակ ու կործանարար փոփոխությունների, որոնցից զերծ չի կարող մնալ նաև հայությունը, թե՛ Հայաստանում, թե՛ Սփյուռքում, Սիրիան ձեզ կենդանի վկա: Այս առումով հայկական համայնքները՝ հատկապես միջին արևելքի մեր համայնքները ավելի խոցելի վիճակում են գտնվում: Եվրոպական և ամերիկյան ցամաքամասերի գաղութների խնդիրը մի քիչ այլ է, նրանց մոտ առավել օրհասական և դժվար լուծելի են լեզվի, մշակույթի ու հայապահպանման խնդիրները, ահա այստեղ է, որ Հայաստանի հզոր ներգործության անհրաժեշտությունը զգացվում է: Այս բոլոր հարցերը մասամբ լուծվում են տեղի հայկական եկեղեցական, մշակութային և հասարակական տարբեր մեծ ու փոքր կառույցների ու միությունների տքնաջան աշխատանքների միջոցով:
-Ի՞նչ քայլերն են անհրաժեշտ Հայաստան-Սփյուռք կապերի ավելի ամրապնդման համար:
-Ինչպես նշեցի, հարկավոր է երկուստեք սրտցավ և գիտակից մոտեցում: Ձևական, մակերեսային և տոնական հանդիսությունների  ու այսպես ասած հարյուրամյակների խնջույքային ներկայացումների ժամանակն անցել է: Հարկ է հարցին ցուցաբերել մասնագիտական և ծրագրային մոտեցում՝ հստակ ժամանակացույցով:
-2017թ-ի նոյեմբերին ստորագրվեց ՀՀ-ԵՄ  համաձայնագիրը: Այն գործնական ի՞նչ հնարավորություններ է ընձեռում Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունների, կապերի ամրապնդման համար:
-ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը կարելի է համարել բավականին խոստմնալի ձեռքբերում, որի իրագործման պարագայում Հայաստանի Հանրապետության համար կբացվեն որոշակի հնարավորություններ: Միջազգային քաղաքական ասպարեզում դիրքերի ամրապնդում, տնտեսական, քաղաքական ոլորտներում զարգացման և մանևրելու շոշափելի այլընտրանքային հնարավորություն, հասարակության համար արժեհամակարգային հստակեցում ու  ժողովրդավարության խթանում և այլն…
Իհարկե այս բոլորը այն պարագայում, եթե կա կամք՝ հետևելու պայմանագրային դրույթներին, և պայմանագիրը չի մնա լոկ թղթի կտոր:
Իհարկե մենք ողջունում ենք այս համաձայնագիրը և որպես Եվրոպայում գործող հասարակական քաղաքական ոչ շահույթ հետապնդող  կազմակերպություն մեր իրավասությունների և պարտավորությունների մեջ ենք գտնում մասնակից դառնալու այս գործակցությանը և ներդնել որոշակի ավանդ:
-Ամանորը Հայաստանում եք նշում, արդյո՞ք սա առաջին անգամ է և հնարավոր է, որ այն պարբերական բնույթ կրի:
-Սա իհարկե առաջին անգամը չէ, սակայն դեռևս ավանդույթ էլ չի դարձել:
Բայց ինչու չակնկալել, որ ամառային արձակուրդների կողքին ձմեռային արձակուրդները, հատկապես նոր տարին ևս  դառնա այցելությունների և  զբոսաշրջության հարմար առիթ:
-Ամանորյա Ձեր մաղթանքը հայ ժողովրդին:
-Հայ ժողովրդին աշխարհի չորս ծագերում մաղթում եմ հարատևություն, հաջողությունների շարան, երջանկություն և ապագայի նկատմամբ հավատք: Հայաստանին ու Արցախին խաղաղություն:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Add video comment
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը www.aaeurop.com-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական արտատպումը, տարածումը, կամ հեռուստառադիոընթերցումն առանց www.aaeurop-ին հղման արգելվում է:Կայքում արտահայտված կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն կայքի խմբագրության տեսակետի հետ: Կայքը պատասխանատվություն է կրում միայն «Եվրոպայի Հայերի Համագումարի » ի ստորագրությամբ նութերի, կարծիքների եւ դիրքորոշումների համար: All Rights Reserved,4/AAB0Q2qi2hC5WMFScWsapOW0d1ypdvjHSDFgUciTQjW7ImoDTCNLGO4